Terimler Sözlüğü

AVL: Automatic Vehicle Locator – Araç Takip Cihazı- aracın içinde kullanılan Telematik Kontrol Ünitesidir (TKÜ). Araca monte edilen AVL aracın konumu tespit etmeye yarar. AVL’ler özelliklerine, iletişim modem tiplerine ve araç konumunu belirlemek için kullandıkları metodolojiye göre değişiklik gösterirler.

CANBUS: Control Area Network (CAN) aracın içindeki çeşitli sensörler ve altyapılar arasındaki iletişimi sağlamak için geliştirilmiş bir araç içi iletişim BUS sistemidir. Modern bir otomobilde değişik altyapılar için 50 civarında elektronik kontrol ünitesi (ECU) bulunur. En önemli işlemci motor kontrol ünitesidir; diğer üniteler, şanzıman, hava yastıkları, fren, hız sabitleyici, ses sistemi, pencereler, kapılar, ayna ayarları, vb. kontrolleri içindir. Bütün ECU’ler CANBUS hattına yayın yaparak birbirleriyle haberleşirler.

FYS: Filo Yönetim Sistemi, araç filolarının uzaktan takip ve kontrol edilmesini sağlayan bileşimlerin tümüne verilen isimdir. FYS telematik uygulamalarının en yaygınlarından biridir.

G Sensörü: G Sensorü G-force ölçen bir ivme sensörüdür. Bir nesneye etki eden G-force serbest düşüş değerine göre oransal ivme değeridir. Yer üzerinde sabit duran bir nesnenin maruz kalduğu kuvvet 1g’dir. Sert bir fren yapan bir Formula 1 aracının maruz kaldığı kuvvet ise 5g’dir. G Sensörü, filo yönetim uygulamalarında sürücülerin araç kullanma profillerinin incelenmesinde ve kazadan haberdar olmak için kullanılmaktadır.

GIS: Geographical Information System - Coğrafi Bilgi Sistemleri - konum odaklı verilerin toplanması ve işlenmesini sağlayan yazılım bileşkenidir. Dijital haritalar üzerinde araçların konumlarını göstermekte, GPS alıcılarından gelen nümerik enlem ve boylam bilgilerini yazılı adrese çevirmekte ve diğer tüm coğrafi kuralı çalıştırmakta kullanılan GIS telematik uygulamaların kritik parçalarından biridir.

GPS: Global Positioning System -Küresel konumlandırma sistemi- dünya etrafında alçak yörüngede bulunan ABD savunma bakanlığına ait 24 konumlandırma uydusu ve bunları kontrol eden yer merkezinden oluşur. Her bir uydu, gönderim zamanı bilgileriyle birlikte tam yörüngesel bilgiyi (efemeris), genel sistem durumunu ve GPS uydularının yörüngelerini (almanak) sürekli yayınlar. GPS alıcıları (araç takip cihazlarında da kullanılan) bağlantı kurduğu (en az 3 olmalıdır) uydulardan yayınlanan mesajların yayınlanma ve geliş zamanları arasındaki farkı kullanarak uyduya olan uzaklığını hesaplar. Bu uzaklıkları uyduların konumlarıyla birleştirerek GPS alıcısı o anda bulunduğu konumunu geometrik trigonemetri kullanarak hesaplar.

GPRS: General packet radio service (GPRS) GSM haberleşme altyapısında data transferini sağlayan sistemdir. 2G ve 3G sistemleri tarafından da desteklenir. 2G’de GPRS veri aktarım oranları 56-114 kbit/s değerlerindedir.

GSM: Global System for Mobile communications. Cep telefonları için dünyada kullanımı en yaygın altyapıdır. Geliştiricisi GSM Association küresel pazarın %80’inin bu standardı kullandığını tahmin etmektedir. GSM 3 milyardan fazla insan tarafından 212’den fazla ülkede kullanılmaktadır.

LBS: Location Based Services –Lokasyon bazlı servisler mobil cihazlar aracılığıyla toplanan konum bilgileri etrafında geliştirilen kurumsal ve bireysel servislerin genel adıdır. LBS servisleri sağlık, iş, özel yaşam gibi birçok konuda kullanılabilir.

Uzaktan Tetkik: Remote Diagnosis Bkz. – Uzaktan Tetkik.

Roaming - Dolaşım: Kablosuz iletişim teknolojilerinde, roaming (dolaşım), müşterisi olduğunuz operatörün kapsama alanı dışında (genellikle başka ülkelerde) kalan bölgelerde başka operatörlerin altyapılarını kullanarak ses ve data hizmetlerine erişiminizi sağlayan servistir. Roaming hizmetini uluslararası nakliyede araç takip ve filo yönetimi için kullanmak gerek operatör gerek de telematik servis sağlayıcısı tarafında ek teknolojilerin bulunmasını gerektirir.

Uydu iletişimi: Uydu iletişimi telematik uygulamalarda GSM altyapısının bulunmadığı bölgelerde de araç takip cihazları ile kablosuz iletişimi sağlamanın tek yoludur. GSM’e göre daha pahalı olan bu metot kapsama alanı kısıtlamasını ortadan kaldırmaktadır.

SVR: Stolen Vehicle Recovery: Çalıntı Araç Kurtarma araçların yerini tespit etme ve güvenlik güçleriyle koordineli olarak aracın kurtarılması servisidir.

TCU: Telematics Control Unit -Telematik Kontrol Ünitesi- telematik uygulamaları içindeki uzaktan kontol edilmek istenen makina/cihaz/araçlardan veri toplanması ve bu makinalara veri aktarılması için kullanılan cihazlara verilen addır. GPS kullanabilen bir cep telefonu veya bir otomatik araç konumlandırıcı cihazı Telematik Kontrol Ünitesi örneklerindendir.

Telematik - Telemetri: Telematik, uzaktan kumandalı cihazlara veri göndermek, almak, veriyi saklamak ve işlemek için bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımıdır. Kelimenin kökeni Yunanca “tele” (uzak anlamında, özellikle veri üretimi ve kaydı süreci ile ilgili) ve ~Matos (Yunanca makine veya cihazın bir türevi) kelimelerinden gelmektedir. Bu kelimeler birleştirildiğinde, “telematik” bilgilerin uzak mesafe aktarılması işlemi anlamına gelir. Filo yönetim ve araç takip uygulamaları temel telematik uygulamalarından biridir.